
Temettü nedir? Bir şirketin dönem kârından hissedarlarına dağıttığı paya temettü, yani kâr payı denir. Şirket kazandığı parayı ya işine yeniden yatırır ya da bir bölümünü ortaklarına ödeyebilir; temettü bu ikinci yoldur. Ödeme her hissenin sahibine sahip olduğu hisse adedi oranında yapılır.
Temettü bir şirketin kâr ettiğinin kanıtı gibi görünür, ama tek başına kalite göstergesi değildir. Bu yazı kavramı, iki temel oranı ve en sık yapılan yorum hatalarını adım adım ele alıyor.
Temettü nasıl ödenir?
Dağıtım kararı şirketin yönetim kurulu önerisiyle başlar ve genel kurulda onaylanır. Borsada işlem gören şirketler kararı, dağıtım tarihlerini ve hisse başına tutarı Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) duyurur. Karar verilmesi ödemenin hemen yapıldığı anlamına gelmez; bir takvim işler.
- Karar tarihi: Yönetim kurulu veya genel kurul dağıtımı onaylar.
- Hak sahipliği tarihi: Temettüyü alacak hissedarların listesi bu tarihte belirlenir.
- Ödeme tarihi: Tutar hesaplara yatırılır. Bu tarihler şirketten şirkete değişir; ilgili KAP duyurusu tek güvenilir kaynaktır.
Temettü nakit olarak ödenebildiği gibi, şirketin kendi hissesi biçiminde de verilebilir. İkincisine bedelsiz sermaye artırımı denir ve ortağın cebine nakit girmez; ortaklık payı adedi artar. İkisi farklı işlemlerdir ve sözlükte ayrı terimlerdir.
Temettü verimi nasıl hesaplanır?
Temettü verimi, hisse başına ödenen temettünün hisse fiyatına bölünmesiyle bulunur. Yüzde olarak ifade edilir ve paranızın hisse fiyatı üzerinden yıllık ne kadar nakit ürettiğini gösterir.
- Formül: temettü verimi = hisse başına temettü ÷ hisse fiyatı × 100
- Örnek (varsayımsal): hisse fiyatı 50 TL, hisse başına yıllık temettü 2 TL ise verim 2 ÷ 50 = %4 olur.
- 1.000 hisse için brüt tutar 1.000 × 2 = 2.000 TL'dir. Vergi ve kesintiler bunun dışındadır.
Bu oranın paydası fiyattır; fiyat düştüğünde ödeme aynı kalsa bile verim yükselir. Yani yüksek görünen bir temettü verimi, bazen piyasanın şirkete duyduğu güvenin azaldığının işaretidir. Rakamı tek başına güzel bulmak, değer tuzağıyla aynı hataya götürür.
Dağıtım oranı: temettü sürdürülebilir mi?
Dağıtım oranı, kârın ne kadarının ortaklara ödendiğini gösterir. Formül: toplam temettü ÷ net kâr × 100. Örnek (varsayımsal): şirket 400 milyon TL net kâr açıklamış ve 120 milyon TL dağıtmışsa oran %30'dur; kârın %70'i şirkette kalmıştır.
- Çok yüksek oran: şirket kârının neredeyse tamamını dağıtıyorsa büyüme için kaynak ayırmıyor olabilir. Kâr düştüğünde temettü de kesilebilir.
- Çok düşük oran: bu kötü değildir; büyüyen şirketler kârı yeniden yatırıma çevirmeyi seçebilir.
- %100'ü aşan oran: şirket o yılki kârından fazlasını dağıtmıştır. Fark birikmiş kaynaklardan karşılanıyordur ve tekrarlanabilirliği sorgulanmalıdır.
Kâr tek seferlik bir satış gelirinden oluştuysa dağıtım oranı yanıltıcıdır. Bunun için serbest nakit akışı da kontrol edilir: temettü, işletmenin gerçekten ürettiği nakitle ödeniyor mu, yoksa borçla mı?
Temettü ödendiğinde hisse fiyatına ne olur?
Hak sahipliği tarihinden sonra hisse temettüsüz işlem görmeye başlar. Teorik olarak fiyatın dağıtılan tutar kadar aşağı ayarlanması beklenir: şirketten çıkan para artık şirketin içinde değildir. 50 TL'lik hissede 2 TL dağıtıldıysa, diğer her şey sabitken fiyatın 48 TL civarına inmesi mantıklıdır.
Bu yüzden temettü 'bedava para' değildir. Hissedarın toplam getirisi, fiyat değişimi ile temettünün toplamıdır. Yalnızca temettüye bakıp fiyatın seyrini yok saymak, getirinin yarısını görmemektir.
Temettü hissesi seçerken sık yapılan hatalar
- Verimi tek ölçüt yapmak: düşen fiyat verimi şişirir.
- Tek yılın temettüsünü sürekli sanmak: ödeme geçmişine ve kâr istikrarına birlikte bakmak gerekir.
- Kâr kalitesini görmemek: tek seferlik gelirle ödenen temettü tekrarlanmayabilir.
- Vergi etkisini atlamak: kâr payı vergilendirmesi mevzuata ve yatırımcı türüne göre değişir; güncel kuralı resmî kaynaklardan teyit edin.
- Sektör farkını unutmak: farklı sektörlerin dağıtım alışkanlığı farklıdır; karşılaştırma aynı sektörde anlamlıdır.
Sık sorulan sorular
Temettü almak için hisseyi ne kadar tutmak gerekir?
Belirli bir tutma süresi şartı yoktur; önemli olan hak sahipliği tarihinde hissenin hesabınızda görünmesidir. Tarihlerin ayrıntısı için ilgili şirketin KAP duyurusuna bakın.
Temettü verimi yüksek olan şirket daha mı iyidir?
Hayır. Verim fiyata bağlıdır ve fiyatın düşmesiyle de yükselir. Dağıtım oranı, nakit akışı ve kâr istikrarı birlikte okunmadan verim bir kalite sinyali sayılmaz.
Temettü ile bedelsiz hisse aynı şey midir?
Değildir. Temettü nakit ya da hisse olarak ödenen kâr payıdır; bedelsiz sermaye artırımı ise iç kaynakların sermayeye eklenmesiyle hisse adedinin artmasıdır ve ortağın toplam payı değişmez.
İlgili sayfalar
- Temettü terimi sözlükte: Temettü (Kâr Payı)
- Bedelsiz sermaye artırımı sözlükte
- Değerleme çarpanı yazısı: F/K Oranı Nedir? Ne Zaman Yanıltır?
- Bilanço ve gelir tablosundan kâr nasıl okunur
- Hisse değerleme mini rehberi ve diğer kaynaklar
- Eğitim: Ucuz Hisse Nasıl Bulunur?
Temettü kârın bir bölümünün ortağa dönmesidir; kârın kalitesini ve sürdürülebilirliğini ölçen ayrı bir sorudur.
Bu yazı bilgi amaçlıdır; yatırım danışmanlığı ya da yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Örnek sayılar kavramı açıklamak için seçilmiştir, güncel piyasa verisi değildir.


