Bedelsiz Sermaye Artırımı nedir?
Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin iç kaynaklarından ortaklara karşılıksız yeni pay vermesidir.
Pay adedi artar, fiyat teorik olarak aynı oranda ayarlanır; toplam değer tek başına artmaz. Bedelli artırımda ise ortaklar yeni pay için para öder.
İlgili: Hisse Senedi, Piyasa Değeri
Bilanço nedir?
Bilanço, bir şirketin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özsermayesini gösteren finansal tablodur.
Temel denklem: varlıklar = borçlar + özsermaye. Bir anın fotoğrafıdır; dönem performansı için gelir tablosu ve nakit akış tablosuyla birlikte okunur.
İlgili: Gelir Tablosu, Nakit Akış Tablosu
Borç/Özsermaye nedir?
Borç/özsermaye oranı, şirketin borçlarının özsermayesine oranıdır ve finansal kaldıracı gösterir.
Yüksek oran faiz artışına ve gelir düşüşüne karşı kırılganlığı artırır. Kabul edilebilir düzey sektöre göre değişir.
İlgili: Cari Oran, Kaldıraç
Cari Oran nedir?
Cari oran, dönen varlıkların kısa vadeli yükümlülüklere bölünmesiyle bulunur ve şirketin kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü ölçer.
Genel olarak 1'in altı kısa vadeli ödeme baskısına işaret edebilir; ancak perakende gibi hızlı nakit döndüren sektörlerde düşük oran normal olabilir.
İlgili: Likidite, Bilanço
Endeks nedir?
Endeks, belirli bir piyasanın veya grubun genel performansını tek sayıyla özetleyen, seçilmiş varlıklardan oluşan göstergedir.
BIST 100, Borsa İstanbul'daki büyük şirketlerin performansını yansıtır. Endeksin kendisi alınamaz; ona bağlı fon veya türev ürünlerle izlenir.
İlgili: Endeks Fonu, BYF (Borsa Yatırım Fonu / ETF)
F/K Oranı nedir?
F/K (Fiyat/Kazanç) oranı, hisse fiyatının hisse başına kâra bölünmesiyle bulunur ve yatırımcının bir birim kâr için ne kadar ödediğini gösterir.
Tek başına 'ucuz' ya da 'pahalı' demez: büyüme, sektör, faiz ortamı ve kârın kalıcılığı bağlamında yorumlanır. Zararda olan şirketlerde anlamlı değildir.
İlgili: PD/DD Oranı, Hisse Başına Kâr (HBK), FD/FAVÖK
FAVÖK nedir?
FAVÖK, faiz, amortisman ve vergi öncesi kârdır; şirketin faaliyetlerinden ürettiği nakde yakın kazancı ölçmek için kullanılır.
Sermaye yapısı ve vergi farklarını ayıklayarak şirketleri karşılaştırmayı kolaylaştırır. Yatırım harcaması gerektiren sektörlerde yanıltıcı olabilir, çünkü amortismanın arkasındaki gerçek harcamayı göstermez.
İlgili: Net Kâr, FD/FAVÖK
FD/FAVÖK nedir?
FD/FAVÖK, firma değerinin FAVÖK'e oranıdır ve borç yapısından bağımsız bir değerleme çarpanıdır.
Farklı borçluluktaki şirketleri aynı sektörde karşılaştırmak için sık kullanılır. Çarpanlar sektörler arasında doğrudan karşılaştırılmaz.
İlgili: Firma Değeri, FAVÖK
Firma Değeri nedir?
Firma değeri, piyasa değerine net borcun eklenmesiyle bulunan ve şirketin tamamının edinme maliyetini gösteren değerdir.
Formül: firma değeri = piyasa değeri + net borç (borç − nakit). Borç yapıları farklı şirketleri karşılaştırmak için piyasa değerinden daha sağlıklıdır.
İlgili: Piyasa Değeri, FD/FAVÖK
Gelir Tablosu nedir?
Gelir tablosu, şirketin bir dönemdeki gelirlerini, giderlerini ve sonuçta oluşan kâr ya da zararını gösterir.
Satış gelirinden başlayıp brüt kâr, faaliyet kârı ve net kâra uzanır. Kârın hangi kalemden geldiği, sürdürülebilirliğini anlamak için önemlidir.
İlgili: Net Kâr, Bilanço
Halka Arz nedir?
Halka arz, bir şirketin paylarını ilk kez yatırımcılara satışa sunarak borsada işlem görmeye başlamasıdır.
Şirket sermaye toplar, ortaklar payını değerlendirebilir. Yatırımcı açısından fiyatlamanın makul olup olmadığı, izahnamedeki finansal bilgilerle değerlendirilmelidir; halka arz olması tek başına kâr anlamına gelmez.
İlgili: Hisse Senedi, Piyasa Değeri
Hisse Başına Kâr (HBK) nedir?
Hisse başına kâr, şirketin net kârının dolaşımdaki hisse sayısına bölünmesiyle bulunur.
F/K oranının paydasıdır. Bedelsiz sermaye artırımı gibi hisse sayısını değiştiren olaylarda geçmiş veriler düzeltilerek karşılaştırılır.
İlgili: F/K Oranı, Net Kâr
Hisse Senedi nedir?
Hisse senedi, bir anonim şirketin sermayesinin küçük bir payını temsil eden ve sahibine ortaklık hakkı veren menkul kıymettir.
Hissedar şirketin kâr payına ve ortaklar kurulundaki oy haklarına sahip olur, ancak şirketin zararını da sermaye payı oranında üstlenir. Fiyat, şirketin gelecekteki beklentileri ve piyasa koşullarıyla oluşur.
İlgili: Temettü (Kâr Payı), Piyasa Değeri, Halka Arz
Nakit Akış Tablosu nedir?
Nakit akış tablosu, şirketin bir dönemde faaliyetlerden, yatırımlardan ve finansmandan ne kadar nakit girdiği ve çıktığını gösterir.
Kâr muhasebe verisidir, nakit gerçektir: kârlı görünen bir şirket nakit sıkıntısı yaşayabilir. Faaliyetlerden nakit akışının kâra yakınlığı kalite göstergesidir.
İlgili: Gelir Tablosu, Bilanço
Net Kâr nedir?
Net kâr, şirketin gelirlerinden tüm giderler, faiz ve vergiler düşüldükten sonra kalan tutardır.
Gelir tablosunun son satırıdır. Tek seferlik kalemler (varlık satışı, kur farkı) net kârı olduğundan iyi ya da kötü gösterebilir; kalıcı performans için faaliyet kârına da bakılır.
İlgili: FAVÖK, Hisse Başına Kâr (HBK)
Özsermaye Kârlılığı (ROE) nedir?
Özsermaye kârlılığı (ROE), net kârın özsermayeye bölünmesiyle bulunur ve ortakların koyduğu sermayeyle ne kadar kâr üretildiğini gösterir.
Yüksek ROE, yüksek borçla da sağlanmış olabilir; bu yüzden borçluluk oranlarıyla birlikte okunmalıdır.
İlgili: PD/DD Oranı, Borç/Özsermaye
PD/DD Oranı nedir?
PD/DD, piyasa değerinin defter değerine (özsermayeye) bölünmesiyle bulunur ve şirketin muhasebe değerine kıyasla ne fiyatlandığını gösterir.
Bankalar ve varlık ağırlıklı şirketler için daha anlamlıdır. Düşük PD/DD ucuzluk değil, düşük kârlılık beklentisini de yansıtıyor olabilir.
İlgili: F/K Oranı, Özsermaye Kârlılığı (ROE)
Piyasa Değeri nedir?
Piyasa değeri, bir şirketin hisse fiyatı ile dolaşımdaki toplam hisse sayısının çarpımıdır.
Piyasanın şirkete verdiği toplam değerdir. Şirketin borcunu içermez; borç dâhil değerlendirmek için firma değeri kullanılır.
İlgili: Firma Değeri, F/K Oranı
Temettü (Kâr Payı) nedir?
Temettü, şirketin dönem kârının bir kısmını ortaklarına nakit veya hisse olarak dağıtmasıdır.
Dağıtılan temettü hisse fiyatından düşer, değer yaratmaz; şirketin kasasındaki para ortağın cebine geçer. Temettü verimi, hisse başına temettünün fiyata oranıdır.
İlgili: Hisse Senedi, Net Kâr