
Fiyat/kazanç (F/K) oranı, bir şirketin hisse fiyatının hisse başına kârına bölünmesiyle bulunur. Basit hesabı sayesinde en yaygın kullanılan değerleme göstergesidir. Aynı basitlik, onu en çok yanlış yorumlanan gösterge haline de getirir.
Oran neyi ölçer?
F/K, yatırımcının şirketin bir birim kârı için ne kadar ödediğini gösterir. 12 F/K, kabaca “mevcut kâr seviyesi sabit kalırsa yatırımın kendini 12 yılda amorti etmesi” anlamına gelir. Ancak kârın sabit kalması gerçekçi bir varsayım değildir; oranın asıl zayıf noktası da buradadır.
Düşük F/K her zaman ucuz demek değildir
Bir hissenin F/K oranının düşük olması, piyasanın gelecekteki kârın azalacağını beklediği anlamına gelebilir. Bu duruma değer tuzağı denir. Oran düşüktür, çünkü paydadaki kâr sürdürülebilir değildir.
- Tek seferlik gelirlerle şişmiş kâr, oranı yapay olarak düşürür.
- Döngüsel sektörlerde tepe kârda F/K en düşük, dip kârda en yüksek görünür.
- Yüksek borçluluk, düşük çarpanı haklı çıkaran bir risk primi yaratır.
- Sektör ortalaması dikkate alınmadan yapılan karşılaştırma yanıltır.
Nasıl daha sağlıklı kullanılır?
- 1Şirketi kendi sektörü ve kendi tarihsel aralığı içinde karşılaştırın.
- 2Tek seferlik kalemlerden arındırılmış kârı kullanın.
- 3Borçluluğu da içeren FD/FAVÖK gibi bir çarpanla çapraz kontrol yapın.
- 4Serbest nakit akışına bakın; kâr muhasebesel, nakit akışı daha somuttur.
- 5Büyüme beklentisiyle birlikte değerlendirin.
Tek bir çarpanla verilen karar, çoğu zaman kararın kendisi değil, gerekçesidir.
F/K oranı, doğru kullanıldığında hızlı bir ön eleme aracıdır. Yatırım kararının tamamını buna dayandırmak ise değerleme değil, kısayol arayışıdır.


